တႃႇဝတဵင်ႇသႃႇ မိူင်းၽီၸၼ်ႉထိသွင်

 

တႃႇဝတဵင်ႇသႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ် ယွၼ်ႉဝႃပဵၼ်တီႈဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လႆႈၶိုၼ်ႈမိူဝ်းႁေႃးတြႃး  ပိူဝ်ႈႁႂ်ႈမူႇတေႇဝတႃတၢင်းလၢႆပူၼ်ႉလွတ်ႈတၢင်းတုၵ်ႉ လွင်ႈၵိူတ်ႇ လွင်ႈၵႄႇထဝ်ႈ လွင်ႈတၢႆ ဢၼ်တေႇဝတႃႇတၢင်းလၢႆၵေႃႈဝေႈဢမ်ႇလွတ်ႈ

 မိူဝ်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၶိုၼ်ႈမိူဝ်းႁေႃးတြႃးတီႈမိူင်းၽီၼႆႉၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႆႉၸင်ႇမႃး ၾိင်ႈထုင်း ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမိူဝ်ဢဝ်ဝႃႇတီႈ မိူင်းၽီ တႃဝတိင်ႉသႃႇ သေလူင်းမႃး ၼႂ်းလူၵ်ႈလေႃးၵၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ ဢၼ်တႆးႁဝ်းႁွင်ႉဝႃႈၶဵင်ႇတၢင်ႈပုတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ” လႄႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႆႈလုၵ်ႉတီႈမိူင် းၽီၸၼ်ႉတႃႇဝတဵင်ႇသႃႇ လူင်းသူႇမိူင်းၵူၼ်းၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇမူၼ်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ ၼႆယဝ်ႉ ။

ၸၼ်ႉ"တႃႇဝတဵင်ႇသႃႇ" မိူင်းၽီ မီးတီႈလႂ် ငဝ်းလၢႆးမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်?

မိူင်းၽီတဝတိင်ႇသႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉၼိူဝ်လွႆသူႇမရူႇ။ (သီၼေရု) မီးဝဵင်းလူင်ၶုၼ်ဢိၼ်ႇတရႃႇပဵၼ်ၵႅၼ်ၵၢင်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ "သုတတ်ႉထသ" ၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းသုတ်ႉထသ မီးမႁႃႇႁေႃၵႅဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၽသယၼ်ႇဝိမၼ်ႇ” ဢမ်ႇၼၼ် “ၽသယၼ်ဝိမၢၼ်ႇ” ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈယူႇ ၸဝ်ႈဢိၼ်ႇတရႃႇ ၶုၼ်ဢိၼ်း။ ၽၢႆႇၼႂ်းၼၼ်ႉ မီးၼၢင်းၽီတေဝတႃႇ လႄႈ ၽူႈၸွႆႈထႅမ်ၸိူင်ႉၼၢင်း 25 သႅၼ်ၼၢင်းၼႆယူႇ။

မူိင်းသုတ်ႉထသၼႆႉ မီးဝႆႉမိူင်း 32 မိူင်း ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈၽွင်းငမ်းတေဝတႃႇလူင်/တေဝတႃႇဢွၼ်ႇ 32 တူၼ် ၶုၼ်ဝၼုၵမ်  ၶုၼ်သူရိယ ၶုၼ်လိူၼ် ဢၼ်ယူႇပႃတႂ်ႈၶုၼ်ဢိၼ်းထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၶုၼ်ဝၼ်ႇၼ (ဝၼၵရမ၊)

လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းၵၢင်ႁၢဝ်တႃဝတိင်ႇသႃႇၼၼ်ႉ မီးသူၼ်သိူဝ်း 6 ဢွင်ႈတီႈသေသူၼ်သိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးတူၼ်ႈမႆႉတိပ်ႉ 1,000 တူၼ်ႈ လႄႈ ၼွင်ၼမ်ႉတိုင်းသႂ် 2 ဢွင်ႈတီႈ -

1. သူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႇတဝၼ်ႇ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇမိူင်း၊ ပဵၼ်တီႈလိုဝ်ႈသဝ်း တေႇဝတႃႇတၢင်းလၢႆ၊

2. သူၼ်သိူဝ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈပႃႇရူႇသႃႇၵႃႇဝၼ်ႇ မီးတီႈၾၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်း၊ ၽၢႆႇၼႂ်းမၼ်း မီးတူၼ်ႈမႆႉမၢပ်ႇတဵမ်ဝႆႉသေ လႆႈၸိုဝ်ႈမႃးၸွမ်း ၸိုဝ်ႈပႃႇရုသၵဝၼ်ႇ ဢၼ်ပွင်ႇဝႃႈ မၢၵ်ႇမၢပ်ႈ။

3. သူၼ်သိူဝ်း ၸိတ်လတႃႇဝၼ်ႇ မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇမိူင်း၊ ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးတူၼ်ႈမၢၵ်ႇဢိတ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ "ဢႃႇသဝႃႇတီႇ" ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၵၢင်ႁၢဝ်သေ ဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇ ပွၵ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 1,000 ပီႊ။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇမႆႉၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉတိပ်ႉ ဢၼ်ပေႃးၵိၼ်ယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းမီးၽွၼ်းလီ။ ပဵၼ်ဢၼ်တေႇဝတႃႇၶဝ်လႆႈၸႂ်။

4. သူၼ်သိူဝ်း မိတ်ႉသၵႃႇဝၢၼ်ႇ မီးၽၢႆႇတူၵ်းမိူင်း။ မီးမွၵ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈလဵၼ်ႈ တင်းၼိူဝ်လိၼ် လႄႈ ၼႂ်းၼမ်ႉ တင်းသွင်ဢၼ်။

5. သူၼ်သိူဝ်း မႁႃႇဝၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇမိူင်းလူင်၊ ပဵၼ်တီႈလိုဝ်ႈသဝ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၶွင်ၸဝ်ႈ ၶုၼ်ဢိၼ်း (ဢိၼ်ႇတရႃႇ)။

6. သူၼ်သိူဝ်းပၼ်ႇတႃႇရိၵ မီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းလူင်၊ ပဵၼ်တီႈထွတ်ႈမျၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၽီတဝတိင်ႇသႃႇ။

 ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်တီႈတင်ႈယူႇၶွင်ၵွင်းမူး ၸူလႃႇမၼီႇ (ဢၼ်မီးထၢတ်ႈတေႃႇၶွင်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၵေးသႃ(ၶူၼ်ႁူဝ်) လႄႈ( ၶဵဝ်ႈ)ၶွင်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ)

ပေႃးတေလၢတ်ႈၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ၸိုင် မိူင်းၽီတဝတိမ်ႇသႃႇၼႆႉ လီမူၼ်ႈသိူဝ်းၼႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်။

 ၸိုဝ်ႈလၢႆတီႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းၽီတဝတိမ်ႇသႃႇၼၼ်ႉ ဢဝ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ ဢွင်ႈတီႈလမ်ႇလွင်ႈလၢႆလၢႆတီႈ။

 ယဝ်ႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇထိုင် မိူင်းၽီတဝတိမ်ႇသႃႇ၊ ၼႂ်းလူၵ်ႈၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇၶဝ် ႁူႉလီဝႃႈ မိူင်းၽီ ဢမ်ႇၼၼ် ငရၢႆး ပဵၼ်ရုပထမ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇမီး။ မီးမိူင်းၽီၼႂ်းဢူၵ်း ငရၢႆးၼႂ်းၸႂ်ၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶဝ်တင်းမူတ်းၼႆႉ ယူႇတႂ်ႈၸႂ်ၵုမ်းၵမ်။ လႄႈတူဝ်ၵဝ်ႇတၢင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ ။