ဢရိယသႅတ်ႉၸႃႇ သီႇ ပႃး တႃႇႁဵၼ်းႁူႉ

 ဢရိယသႅတ်ႉၸႃႇ သီႇ ပႃး တႃႇႁဵၼ်းႁူႉ

{ ႑ } တုၵ်ႉၶသႅတ်ႉၸႃႇ         =  ၶၼ်ႇထႃႇႁႃႈ ပႃး

{ ႒ } သံမုတယသႅတ်ႉၸႃႇ     =  ပတိၸသံမုပ်ပၢတ်ႈ [သၢႆၵိူတ်ႇပဵၼ် ]

{ ႓ } ၼိလေႃးထသႅတ်ႉၸႃႇ   =  ပတိၸသံမုပ်ပၢတ်ႈ  [ သၢႆမွတ်ႇလူႉ]

{ ႔ } မၢၵ်ႉၵသႅတ်ႉၸႃႇ           =  မၢၵ်ႈၵၢင်ႇ ပႅတ်ႇ ပႃး

{ ႑ } တုၵ်ႉၶသႅတ်ႉၸႃႇ - ၶၼ်ထႃႇႁႃႈပႃး

1-ၼႃမရုပ   -  ရုပဵၵ်ႉၶၼ်ႇထႃႇ

မီးထၢတ်ႈ ႔ ပႃး - ထၢတ်ႈလိၼ် ၊ထၢတ်ႈၼမ်ႉ ၊ထၢတ်ႈၾႆး ၊ထၢတ်ႈလူမ်း။

ထၢတ်ႈလိၼ်၊  ပဵၼ်ဢၼ်ႁဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉမွၵ်ႇမၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈႁူဝ် ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၵူႈပိူင်ပိူင်ဢၼ်ၵူၼ်းသတ်းတၢင်းလၢႆၶဝ်ၵိၼ်ပိူဝ်ႈ လေႃႇလဵင်ႉသၢႆၸႂ်ႁႂ်ႈယူႇလႆႈ ၼႆႉၸိုဝ်ႈဝႃႈထၢတ်ႈလိၼ်ယဝ်ႉ ။

ထၢတ်ႈၼမ်ႉ၊  ဢၼ်သတ်းလၢင်းလၢႆၶဝ်လႆႈၸႂ်ႉလႆႈၵိၼ်လႆႈဢၢပ်ႇပိူင်ၼိုင်ႈ    ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉလိူတ်ႈၶၢဝ်ၼမ်ႉလိူတ်ႈလႅင်ဢၼ်လေႃႇလဵင်ႉပၼ်ၼႂ်းတူဝ်   ၵႃႇယ ၶၼ်ႇထႃႇၶွင်သတ်းတၢင်းလႆပိူင်ၼိုင်ႈ ၼႆႉၸိုဝ်ႈဝႃႈထၢတ်ႈၼမ်ႉယဝ်ႉ ။

ထၢတ်ႈၾႆး၊ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၵႃႇယၶၼ်ႇထႃႇၶွင်မူႇသတ်းတၢင်းလၢႆဢူပ်း ဢုၼ်ႇ ပိူင် ၼိုင်ႈဢၼ်ၵုမ်းထိင်ပၼ်ထၢတ်ႈၼႂ်းတူဝ်ပိူင်ၼိုင်ႈၼႆႉၸိူဝ်ႈဝႃႈ ထၢတ်ႈၾႆး ယဝ်ႉ။

ထၢတ်ႈလူမ်း၊ ဢၼ်မူႇသတ်းတၢင်းလၢႆၶဝ်လႆႈထူၺ်ႈၸႂ်ၶဝ်ႈထူၺ်ႈၸႂ်ဢွၵ်ႇ ပိူင်ၼိုင်ႈဢၼ် ႁဵတ်း ႁႂ်မူႇသတ်းတၢင်းလၢႆၶဝ်လႆႈၵတ်းယဵၼ်ပိူင်ၼိုင်ႈၼႆႉ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ထၢတ်ႈလူမ်းယဝ်ႉ ။

႒-ဝေတၼႃႇ -   ဝေတၼဵၵ်ႉၶၼ်ႇထႃႇ -  သုၶ တုၶ ဢတုၶမသုၶ လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း၊လွင်ႈတုၵ်ႉၶ၊လွင်ႈဢမ်ႇသိူဝ်းဢမ်ႇတုၵ်ႉလွင်ႈယိၼ်းလီလႄႈ လွင်ႈဢိမ်ႇၸၢၼ်ႈၼႂ်းလေႃးၵၸႃႇတိ၊ ၸရႃႇ၊ပျႃႇတိ၊မရႃႇၼ လွင်ႈလႆႈၵိူတ်ႇ 

ထဝ်ႈၸဵပ်းတၢႆယူႇၵူႈၸၢတ်ႈၵူႈပၢၼ်ဢမ်ႇယဝ်ႇ ဢမ်ႇဝၢႆး ဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈ 

ၵမ်ႉၵေႃႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ၽီ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၵိူတ်ႇပဵၼ် သတ်းတရိၵ်ႉသၢၼ်ႇ တူၵ်း ငရၢႆး ၼႆႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝေတၼႃႇယဝ်ႉ ။

႓-သၼ်ၺႃၼ - သိင်ႇၺဵၵ်ႉ ၶၼ်ႇထႃႇ

လွင်ႈမၢတ်ႈမၢႆတွင်း၊ ၵေႃႇၸမိူဝ်ႈမေႃမၢတ်ႈမေႃတွင်းၼင်ႇဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈ ယိၼ်းယၢမ်ႈႁၼ်ယၢမ်ႈႁဵၼ်ႁူႉယၢမ်ႈလၢတ်ႈယၢမ်ႈႁူႉၸၵ်းသေတွင်းဝႆႉၵူႈလွင်ႈ ၸိူဝ်းပူၼ်ႉမႃး ပိူင်ၼိုင်ႈ။

မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇလွင်ႈသွၼ်ႇၼပ်ႉ၊လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ၊လွင်ႈလၢတ်ႈၸႃ လွင်ႈတၢင်းဝူၼ်ႉလွင်ႈလႆႈႁူႉလႆႈယိၼ်း-သေတွင်းၵိုမ်းဝႆႉလွင်ႈဝၼ်းလင် ပိူင်ႈၼိုင်ႈ ၼႆႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ သၼ်ၺႃၼ ယဝ်ႉ ။

႔-သင်ၶရ -သိင်ႇၶရဵၵ်ႉၶၼ်ထႃႇ

လွင်ႈၸႂ်ဝူၼ်ႉလွင်ႈၶႂ်ႈၸႂ်ထိုင်ပႃႈၼႃႈပႃႈလင်လွင်ႈၶိုင်ပွင်လူၺ်ႈတၢင်းဝူၼ်ႉ ဢဝ်လွင်ႈဝၼ်းလင်ဝူၼ်ႉၶိုင်ပွင်မႂ်ႇပိူင်ၼိုင်ႈ ။

လွင်ႈဝူၼ်ႉၵႂႃႇပႃႈၼႃႈဝူၼ်ႉၶိုင်ပွင်ဝၢင်းၽႅၼ်လွင်ႈလီလွင်ႁၢႆႉဝူၼ်ႉၸွမ်းလွင်ႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝူၼ်ႉၸွမ်းလွင်ႈၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ဝူၼ်ႉထိုင်တၢင်ႇၸိူဝ်းတၢင်ႇပိူင်ၼႆႉပိူင်ၼိုင်ႈ။လွင်ႈပုင်ႈတႅင်ႇဢဝ်ၸႂ်ဝူၼ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈလီလွင်ႈၸလႄႈ လွင်ႈဢမ်ႇ လီဢမ်ႇၸ ပိူင်ၼိုင်ႈ ။

႕-ဝိၺႃၼ - ဝိၺႃႇၼဵၵ်ႉၶၼ်ႇထႃႇ

ႁပ်ႉႁူႉတၢင်း ဢႃယတၼၽၢႆႇၼႂ်း ႁူၵ်းပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ

လွင်ႈႁပ်ႉႁူႉတၢင်း ၊ တႃ ၊ ႁူ ၊ ၶူႈၼင် ၊ လိၼ်ႉ၊  တူဝ် ၊ ၸႂ်

(ဢီထပ်ပၸႃယတႃ)

ပတိၸသံမုပၢတ်ႈပႃႇလိ+တႆး တႃႇႁႂ်ႈပွင်ႈၸႂ်ငၢႆႈ

ဢိထၽိၵ်ၶဝေဢရိယသႃဝေၵႃးပတိၸ်ၸသမုပ်ပႃထံယေဝသႃ ထုၵံယေႃး

မၼသိၵလေႃးတိ

ၽိၵ်ႉၶူတၢင်းလၢႆဢရိယသႃဝၵၼႂ်းထံမဝိၼၺ်းၼႆႉယွမ်ႉတိုဝ်းၵမ်ဝႆႉၼႂ်းၸႂ်

လီငၢမ်းယဝ်ႉ လူၺ်ႈပတိၸသံမုပ်ႉပၢတ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇၼႆဝႃႈ

ဢိမသမိင် သတိ ဢိထံ ႁေႃးတိ

(မိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆမီး ၸိူင်ႉၼႆၸိုင်မိး)

.ဢိမသ်သုပႃထႃ ဢိထံ ဢုပသ်ၸႃတိ

(ၵွပ်ႈၸိူင်ႉၼႆၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆၸိုင်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ)

.ဢိမသမိင် ဢႃၸႃတိ ဢိထံ ၼ ႁေႃးတိ

(မိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆဢမ်ႇမီး ၸိူင်ႉၼႆၸိုင်ဢမ်ႇမီး)

.ဢိမသ်သႃ ၼိရူဝ်းထႃ ဢိထံ ၼိရုၸႃတိ

(ၵွပ်ႈၸိူင်ႉၼႆမွတ်ႇႁၢႆၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼႆၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆၵႂႃႇ)

ယထိတံ   မိူၼ်ၼင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ။

{ 2 } သံမုတယသႅတ်ႉၸႃႇ ပတိၸသံမုပၢတ်ႈ  [ ၵိူတ်ႇပဵၼ်]

.ဢဝိၸ်ႃပတ်ၸယႃ သင်ၶႃရႃ

(ၵွပ်ႈမီးဢဝိၸ်ၸႃႇ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸင်ႇမီးသင်ႇၶရႃႉတၢင်းလၢႆ)

.သင်ၶႃရႃပၸ်ၸယႃ ဝိၺ်ၺႃ,ၼံ

(ၵွပ်ႈမီးသင်ၶႃႇရ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸင်ႇမီးဝိၺၢၼ်ႇ)

.ဝိၺ်းၺႃႇၼပၸ်ၸယႃ ၼႃႇမရုပံ

(ၵွပ်ႈမီးဝိၺဵၼ်ႇ ပဵၼလွင်ႈတၢင်း ၸင်ႇမီးယုၵ်ႈၼၢမ်ႇ)

.ၼႃမရူပပၸ်ၸယႃ သလႃယတၼံ

(ၵွပ်ႈမီးယုၵ်ႈၼၢမ်ႇပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸင်ႇမီးသလႃယတၼ)

.သလႃယတၼပၸ်ၸယႃ ၽတ်းသေႃး

(ၵွပ်ႈမီးသလႃယတၼ ပဵၼ်လွင်ၾတၢင်း ၸင်ႇမီးၽတ်သ)

.ၽတ်သပၸ်ၸယႃ ဝေတၼႃႇ

(ၵွပ်ႈမီးၽတ်သ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸင်ႇမီးဝေတၼႃႇ)

.ဝေတၼႃႇပၸ်ၸယႃ တၼ်ႁႃ

(ၵွပ်ႈမီးဝေတၼႃႇ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸိုင်မီးတၼ်ႁႃ)

.တၼ်ႁႃပၸ်ၸယႃ ဢုပထႃၼံ

(ၵွပ်ႈမီးတၼ်ႁႃ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းၸင်ႇမီးဢုပထၢၼ်)

.ဢုပထႃၼပၸ်ၸယႃ ၽေဝႃး

(ၵွပ်ႈမီးဢုပထၢၼ် ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸင်ႇမီး ၽဝ)

ၽဝပၸ်ၸယႃ ၸႃႇတိ

(ၵွပ်ႈမီးၽဝ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸင်ႇမီး ၸႃႇတိ)

.ၸႃတိပၸ်ၸယႃၸႃရႃႇမရၼသေႃးၵပရိတေဝတုၵ်ႉၶတေႃးမၼတ်

ဢုပယႃသႃ သံပဝၼ်းတိ

(ၵွပ်ႈမီးၸႃႇတိပဵၼ်ပၸ်ၸယႃ-ၸရႃႇမႃႇရႃႇၼသေႃးၵပရိထေႇဝ တုၵ်ၶေတႃးမၼတ်ႉဢုပႃယႃသ ၸင်ႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်းသဵင်ႈ)

.ဢေဝမေတသ်သၵေဝသသ်သတုၵ်ႉၶၵ်ႉၶၼ်ထသ်သသမုထယေႃး ႁေႃးတိ

(လွင်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၽွမ်ႉၵွင်တုၵ်ႉၼႆႉတိုၼ်းမီးၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ပဵၼ်ၼင်ႇၼႆ)

{ 3 } ၼိရေႃးထသႅတ်ႉၸႃႇ  ပတိၸသံမုပ်ႉပၢတ်ႈ [ မွတ်ႇလူႉ]

.ဢဝိၸ်ၸႃယတေဝ ဢသေသဝိရႃၶၼိရေႃးထႃး သင်ၶႃႇရ ၼိ ရေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈလွင်ႈမွတ်ႇၸၢင်ႁၢႆၵႂႃႇလူၺ်ႈဢမ်ႇလိူဝ်ဢဝိၸ်ၸႃႇၼၼ်ႉသေ သင်ၶႃရၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.သင်ၶႃရၼိလေႃးထႃး ဝိၺၢၼ်ႇၼၼိလေႃးထေႃး

(မိူဝ်ႈသင်ၶႃရမွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ- ဝိၺ်းၺၢၼ်ႇၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.ဝိၺႃႇၼၼိလေႃးထႃး ၼႃႇမရုပ်ႉပၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈဝိၺၢၼ်ႇမွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ- ယုၵ်ႈၼၢမ်ႇၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.ၼႃမရုပၼိလေႃးထႃး သရႃႇယတၼၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈယုၵ်ႈၼၢမ်ႇမွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ- သရႃႇယတၼၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.သရႃယတၼၼိလေႃးထႃး ၽတ်သၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈသရႃယတၼ မွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ- ၽတ်ႉသႃႇၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

ၽတ်သၼိလေႃးထႃး ဝေတၼႃႇၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈၽတ်သ မွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ- ဝေတၼႃႇၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.ဝေတၼႃၼိလေႃးထႃး တၼ်ႁႃ ၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈ ဝေတၼႃႇမွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ- တၼ်ႁႃ ၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.တၼ်ႁႃၼိလေႃးထႃး ဢုပထႃၼၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈ တၼ်ႁႃ မွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ -  ဢုပထၢၼ်ၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.ဢုပထႃၼၼိလေႃးထႃး ၽဝၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈဢုပထၢၼ်မွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ -  ၽဝၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.ၽဝၼိလေႃးထႃး သႃးတိၼိလေႃးထေႃး

(ၵွပ်ႈၽဝမွတ်ႇႁၢႆယဝ်ႉ -  ၸႃႇတိ ၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆ)

.ၸႃတိၼိလေႃးထႃးသႃးရႃးၼံသူဝ်ၵပရိထေဝထုၵ်ႉၶထူဝ်းမၼသ်ႉသုပ်ပႃယႃသႃ ၼိရုသ်သၺ်ထိ--(ၵွပ်ႈမီးလွင်ႈမွတ်ႇႁၢႆၶွင်ၸႃတိၼၼ်ႉလႄႈၸရႃႇမရႃႇၼ သေႃးၵပရိ တေႇဝ တုၵ်ႉၶထေႃးမၼသ် သုပႃယႃသ တၢင်းလၢႆ ၸိုင်မွတ်ႇႁၢႆသဵင်ႈ)

.ဢေဝမေတသ်သၵေဝလသ်သထုၵ်ၶၵ်ႉၶၼ်ထသ်သၼိလေႃးထေႃးႁေႃးတိတီ

(လွင်ႈမွတ်ႇႁၢႆၶွင်တုၵ်ႉတၢင်းသဵင်ႈၼႆႉတိုၼ်းမီးပိူင်ၸွမ်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ)

{ 4 } မၢၵ်ႈၵသႅတ်ႉၸႃႇ   မၢၵ်ႈၵၢင်ႇပႅတ်ႇပႃး

႑. သမ်မႃႇတဵၵ်ႉထိ - လွင်ႈႁၼ်ထိုင်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

လွင်ႈႁူႉၸႅင်ႈၼႂ်းဢရိယသႅတ်ႉၸႃႇသီႇပႃး

တုၵ်ႉၶသႅတ်ႉၸႃႇ ၊ သမုတယသႅတ်ႉၸႃႇ ၊ ၼိရေႃးထသႅတ်ႉၸႃႇ ၊ မၢၵ်ႉၵသႅတ်ႉၸႃႇ

ႁူႉၼႂ်းတၢင်းတုၵ်ႉ ၊ ႁူႉၼႂ်းလွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃးတၢင်းတုၵ်ႉ  ႁူႉၼႂ်းလွင်ႈမွတ်ႇႁၢႆ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈတၢင်းတုၵ်ႉဢမ်ႇႁႂ်ႈလိူဝ်ယူႇ ႁူႉၼႂ်းၶေႃႈပတိပၢတ်ႈ ပိူဝ်ႈ ႁူၼ်တၢင်းထူၺ်ႈႁၢၵ်ႈထွၼ် ႁူဝ် ဢၼ်ၸၢင်ႈၵေႃႇၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးတၢင်းတုၵ်ႉ ။

႒. သမ်မႃႇသင်ၵပႃ - လွင်ႈဝူၼ်ႉထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

ဝူၼ်ႉလွင်ႈၶိုင်ပွင်ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉၼႂ်းဝူတ်ႈၵၢမ်ႇၵူႈပိူင် ၊ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉၶိုင်ပွင် လွင်ႈမိူၵ်ႈလိူင်း  ဢမ်ႇဝူၼ်ႉႁၢႆႉဢမ်ႇဢဵၼ်းဢၢၼ်းလွင်ႈမိူၵ်ႈ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉပွင်လွင်ႈဢၵုသူလ်ႇ ။

႓. သမ်မႃဝႃၸႃ -- လွင်ႈလၢတ်ႈၸႃထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

ဢမ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပႅတ်ႉလႅၼ် ၊ ငိူင်ႉဝေႈ

လွင်ႈလၢတ်ႈႁႂ်ႈၽူႈၵူၼ်းတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ် ငိူင်ႉဝေႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸႃႁိုတ်းထသဵင်ၵျၢမ်း ၊ ငိူင်ႉဝေႈလွင်ႈလၢတ်ႈၸႃ ၵႂၢမ်းလိူင်း ၊ ငိူင်ႉဝေႈ လွင်ႈလၢတ်ႈၸႃဢၼ်ဢမ်ႇမီးသၢၵ်ႈသေႇ ။

႔. သမ်မႃၵမၼ်တႃ -- လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

ပႃၼႃတိပၢတ်ႈ -      ဢမ်ႇႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ် လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်သၢႆၸႂ်ပိူၼ်ႈလူႉ

ဢတိင်ၼႃတႃၼႃ - ဢမ်ႇလၵ်ႉ ဢမ်ႇၸူၼ်ႁိမ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ

ၵႃမေသုမိၸ်သႃ -    ဢမ်ႇယႃႉၵဝ်းၼႃႈႁိူၼ်းပိူၼ်ႈၵူႈပိူင်ပိူင်။

႕. သမ်မႃဢႃၸီဝ -- လွင်ႈႁႃလဵင်ႉတွင်ႉထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

ႁဵတ်းၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလူၺ်ႈပဵၼ်ထမ်းတြႃး

ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၽိတ်းမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း

ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၽိတ်းသိၼ်ထမ်း။

႖. သမ်မႃဝႃယႃမ - လွင်ႈၶတ်းၸႂ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် မီးလွင်ႈပၢင်ႉတိုၼ်ႇၸိတ်ႇၸႂ် မီးလွင်ႈတင်ႈၸႂ်မၼ်ႈ ပိူဝ်ႈဢမ်ႇႁႂ်ႈၵၢၼ် ဢၵုသူလ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်တၢမ်ႇဢပႅတ်ႈတၢင်းလၢႆယႃႇႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး ။

မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် မီးလွင်ႈပၢင်ႉၸိတ်ႇၸႂ် မီးလွင်ႈတင်ႈၸႂ်မၼ်ႈ ပိူဝ်ႈဝၢင်းပႅတ်ႈၵၢၼ် ဢၵုသူလ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉသေ ။

မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် မီးလွင်ႈပၢင်ႉၸိတ်ႇၸႂ် မီးလွင်ႈတင်ႈၸႂ်မၼ်ႈ ပိူဝ်ႈၵၢၼ်လီၵုသူလ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉႁႂ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ ။

မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် မီးလွင်ႈပၢင်ႉၸိတ်ႇၸႂ် မီးလွင်ႈတင်ႈၸႂ်မၼ်ႈ ပိူဝ်ႈ ၵၢၼ်လီၵုသူလ်ႇဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉႁႂ်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းတိူဝ်းတွၼ်း လိူဝ်မႃး ။

   ႗. သမ်မႃသတိ - လွင်ႈမီးသတိထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

ပဵၼ်ၽူႈပႂ်ႉပႃး ႁူႉၸွမ်းလွင်ၵႃႇယၶၼ်ႇထႃႇ ၊ ႁၼ်ၵႃႇယ ၼႂ်းၵႃႇယ တၢင်းလၢႆ မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် ၽဝ်ပႅတ်ႈၵိလေႇသႃႇ မီးလွင်ႈႁူႉတူဝ်တူဝ်ႈထိုင် မီးသတိ ဢဝ်လွင်ႈပဵင်းပေႃးၸႂ် လွင်ႈဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်ဢွၵ်ႇသေလႆႈ ။

ပဵၼ်ၽူႈပႂ်ႉပႃး ႁူႉၸွမ်းလွင်ႈဝေႇတၼႃႇ ႁၼ်ဝေႇတၼႃႇၼႂ်းဝေႇတၼႃႇ မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် ၽဝ်ပႅတ်ႈၵိလေႇသႃႇ မီးလွင်ႈႁူႉတူဝ်တူဝ်ႈထိုင် မီးသတိ ဢဝ်လွင်ႈပဵင်းပေႃးၸႂ် လွင်ႈဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်ဢွၵ်ႇသေလႆႈ ။

ပဵၼ်ၽူႈပႂ်ႉပႃး ႁူႉၸွမ်းလွင်ႈၸိတ်ႇၸႂ် ႁၼ်ၸႂ်ၼႂ်းၸႂ်  မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် ၽဝ် ပႅတ်ႈ ၵိ လေႇသႃႇ မီးလွင်ႈႁူႉတူဝ်တူဝ်ႈထိုင် မီးသတိ ဢဝ်လွင်ႈ ပဵင်းပေႃးၸႂ် လွင်ႈဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်ဢွၵ်ႇ သေလႆႈ 

ပဵၼ်ၽူႈပႂ်ႉပႃးႁူႉၸွမ်းလွင်ႈ ထမ်း တြႃး ႁၼ်ထမ်းၼႂ်းထမ်း  မီးလွင်ႈၵျၢင်ႉ ၵမ် ၽဝ်ပႅတ်ႈၵိလေႇသႃႇ မီးလွင်ႈႁူႉတူဝ် တူဝ်ႈထိုင် မီးသတိ ဢဝ်လွင်ႈ ပဵင်းပေႃး ၸႂ် လွင်ႈဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်ဢွၵ်ႇသေလႆႈ ။

   ႘. သမ်မႃသံမႃႇထိ -  လွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ

မီးလွင်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉဝူတ်ႈၵၢမ်ႇတၢင်းလၢႆ မီးလွင်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ဢၵုသူၺ်ႇတၢင်းလၢႆ ၸင်ႇၶဝ်ႈထိုင် ပထမသၢၼ်ႇ ၊ မီးလွင်ႈၵူဝ်ႁေ ၊ မီးပီတီ ၊ မီးသိူဝ်းယူႇၸိူင်ႉၼၼ်၊

ၵွပ်ႈလွင်ႈၵူဝ်ႁေ ၼၼ်ႉႁၢႆၵႂႃႇ ၸင်ႇၶဝ်ႈထိုင် တုတိယသၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူင်ႈၽွင်ႇသႂ် ၸႂ်ၼႂ်းၽၢႆႇၼႂ်း ဢၼ်ပဵၼ်ဢဵၵ်ႇၽုတ်းၶိုၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းၵူဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁေ  မီးပီတီ လႄႈ သိူဝ်းဢၼ်ၵိူတ်ႇတီႈ သမ်မႃထိယူႇၸိူင်ႉၼၼ်၊

ၵွပ်ႈပီတီ ၸၢင်ႁၢႆၵႂႃႇ ၸင်ႇမီးသတိ ႁူႉတူဝ်တူဝ်ႈထိုင်ၽွမ်ႉ လႄႈလႆႈယူႇၸွမ်း တၢင်း သိူဝ်း လူၺ်ႈၼၢမ်ႇမၵႃႇယ ၸင်ႇၶဝ်ႈထိူင် တတိယသၢၼ်ႇပဵၼ်သၢၼ်ႇ ဢၼ် ဢရိယ ၸဝ်ႈၶဝ်တၢင်းလၢႆယွင်ႈ ယေႃးၽူႈၶဝ်ႈထိုင်ပဵၼ်ၽူႈ ၼိမ်ယူႇ မီးသတိ မီးလွင်ႈႁူႉတူဝ်တူဝ်ႈ ၽွမ်ႉယူႇၼင်ႇၼၼ်၊

ၵွပ်ႈဝၢင်းပႅတ်ႈလွင်ႈသိူဝ်း လႄႈ လွင်ႈတုၵ်ႉ လႆႈသေလႄႈ ၵွပ်ႈမွတ်ႇႁၢႆပႅတ်ႈ သေႃးမၼတ်ႉလႄႈထေႃးမၼတ်ႉ ၸိူဝ်းပူၼ်ႉၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇၶဝ်ႈထိုင် ၸတုထသၢၼ်ႇ  ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုၵ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိူဝ်း မီးသတိ ဢၼ်ၸိုၼ်ႈသႂ် ၵွပ်ႈဢုပိၵ်ႉၶႃႇယူႇၼင်ႇၼၼ် ။

 

မၢၵ်ႈၵၢင်ႇပႅတ်ႇပႃး ပဵၼ်ထမ်းဢၼ်တႃႇဢွၵ်ႇပူၼ်ႉလွတ်ႈၼႂ်းလေႃးၵသမ်ႇသရႃႇ ဝူတ်ႈတုၵ်ႉၶ လူင်ၼႆႉတၢင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ ။

ၽူႈလႂ်ထိုင်ၽွမ်ႉ ၽူႈလႂ်ႁူႉတူဝ်ႈထိုင် ၼႂ်းထမ်းမၢၵ်ႈၵၢင်ႇပႅတ်ႇပႃးယဝ်ႉ ၽူႈၼၼ်ႉၸုၵ်းယူႇၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း မၢၵ်ႈၽူလ်ႇၼိပ်ႉပၢၼ်ႇယဝ်ႉ။