ဢပေႇသီႇၽုင်ႇ

ဢပေႇသီႇၽုင်ႇ

 

ပဵၼ်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိူဝ်းသႃႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇသင် ၊ ၵူၺ်းမီး လွင်ႈတုၵ်ႉၶဢၼ်ဢမ်ႇသုတ်းသဵင်ႈလႆႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈ ၼင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢပေႇသီႇၽုင်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉမီးသင်လၢႆလၢႆ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဝႃႈသင် လၢႆလၢႆ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ ။

 (႑) ၽုင်ႇ ငရၢႆး

 (႒) ၽုင်ႇ သတ်းတရိၵ်ႉသၢၼ်ႇ

(႓) ၽုင်ႇ ပိၵ်ႉတႃႇ

(႔) ၽုင်ႇ ဢသူႇရၵေႇ

သီႇၽုင်ႇၼႆႉယဝ်ႉ ။

႑. ငရၢႆး ။

ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူၵ်ႈလိူင်းဢၼ်မီးၸႂ်တေႃးသယႂ်ႇၶဝ် သူင်မိုတ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ် ႁဵတ်းလွင်ႈဢၵုသူလ်ႇတၢင်းလၢႆၶဝ်ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇဝႆႉ  ၶိူင်ႈပၼ်တၢမ်ႇ ၽူႈၸိူဝ်းလႆႈတူၵ်းၵႂႃႇ တီႈမိူင်းရၢႆးၶဝ် မီးဝႆႉလၢႆပိူင် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶႃႈႁႅမ်သၢႆၸႂ်သတ်းၵူၼ်းတၢင်းလၢႆတူၵ်းႁူင်ႈ ၽူႈလႂ်ႁဵတ်းဝႆႉဢၵျွင်း လွင်ႈသင်ဝႆႉၵေႃႈတေလႆႈႁပ်ႉဢၵျူဝ်းလွင်ႈၼၼ်ႉၶိုၼ်းတဵမ်ꩪူၼ်ႈယူႇ။

 

ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဢဝ်ၼဵပ်ႉမိုဝ်းၸဝ်ႈၼိဝ်ႉၼိုင်ႈၼၼ်ႉတၵ်းဢဝ်ၽွင်လိၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးသေထၢမ်  တီႈၸဝ်ႈရႁၢၼ်းတၢင်းလၢႆၶဝ်ဝႃႈ လိၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼဵပ်ႉ မိုဝ်းၸဝ်ႈၼႆႉ လႄႈ လိၼ်ဢၼ် မီးၼႂ်ၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ဢၼ်လႂ်မီးၼမ် ၼင်ႇၼႆ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ်တွပ်ႈလၢတ်ႈ ဝႃႈ  လိၼ်တင်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉမီးၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ လိၼ်ၼႂ်းၼဵပ်ႉမိုဝ်းၸဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇတႅၵ်ႈၵၼ်လႆႈလိၼ်တင်းၵမ်ႇၽႃႇၶႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်း ၼႂ်းၵမ်ႇ ၽႃႇလူင် ၼႆႉ ဢၼ်တၢႆသေတူၵ်းၵႃႇ တီႈငရၢႆးၵိူတ်ႇပဵၼ်သတ်းတရိၵ်ႉသၢၼ်ႇၼႆႉ ၼမ်တၢၼ်ႇၽိုၼ် လိၼ်တင်း ၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉဢိူဝ်ႈ ၊ ၵူၼ်းဢၼ်တၢႆသေယဝ်ႉလႆႈၶိုၼ်းၵိူတ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆႉ မီးတၢၼ်ႇ လိၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းၼဵပ်းမိုဝ်းၸဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ ။

 

 

လိူဝ်သေၼႆႉ ၶုၼ်ၽီၶုၼ် သၢင် တေႇဝတႃႇၶဝ်ၵေႃႈ သင်ဝႃႈလႆႈတၢႆၼႂ်း ၽဝ   ၶုၼ်ၽီၶုၼ်သၢင် တေႇဝတႃႇ ၶဝ်ယဝ်ႉ သေၶိုၼ်ၵိူတ်ႇၼႂ်းၽဝၶုၼ် ၽီ ၶုၼ်သၢင်  တေႇဝတႃႇ  ၶိုၼ်းၼႆႉၵေႃႈမီးဢေႇၼႃႇ ၊ ၶုၼ်ၽီၶုၼ်သၢင် တေႇဝတႃႇ တၢင်းလၢႆၶဝ်ၵေႃႈ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် တေတူၵ်း  ၵႂႃႇတီႈမိူင်းငရၢႆး သေမီးၶုၼ်ၽီၶုၼ် တေႇဝတႃႇၵမ်ႇဢေႇ ဢၼ်လႆႈ ၵိူတ်ႇၼႂ်း ၽဝ မၼုသ  လႄႈ တေႇဝတႃႇ ဢမ်ႇၼၼ်လႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ။

 

႒. သတ်းတရိၵ်ႉသၢၼ်ႇ ။

သတ်းတရိၵ်ႉသၢၼ်ၼႆႉလုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းဢၼ်မီးမေႃးႁယႂ်ႇသေၵိူတ်ႇပဵၼ်ယဝ်ႉ

သတ်းတရိၵ်ႉသၢၼ်ႇၼႆႉမီးဝႆႉလၢႆပိူင် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ သတ်းငရၢႆး ဢၼ်ယူႇ ဝႆႉ တီႈမိူင်းငရၢႆး  ၊သတ်းၽီ ဢၼ်တႃၵူၼ်းတူၺ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ ဢိူၼ်ၼင်ႇ ၽီၽိူဝ်ႉ ၽီၽဵတ်ႇ ၽီၸုမ်ႈ ၽီဢသူရၵေႇ ၽီဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇ၊ သတ်း ဢၼ် ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉၵူႈပိူင် ၊ သတ်းဢၼ်ယူႇၼိူဝ်လိၼ် ဢၼ်ယူႇၸွမ်းထိူၼ်ႇ ယူႇၸွမ်းၵူၼ်း ၊ သတ်းဢၼ်မီး ၵူၼ်း လဵင်ႉ သတ်း ဢၼ် ဢမ်ႇ မီးၵူၼ်းလဵင်ႉ ၊ သတ်းဢၼ် ၵူၼ်း လဵင်ႉဝႆႉ ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉ။

 

တူဝ်သတ်းတၢင်းသဵင်ႈၼႆႉလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃးၵိူတ်ႇ ၊ ဢၼ်မႃးၵိူတ်ႇပဵၼ်သတ်း တရိၵ်ႉသၢၼ်ႇၼႆႉလုၵ်ႉတီႈၵူၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်တူၵ်းၵႂႃႇတီႈ ငရၢႆး  မိူဝ်ႈ လႆႈ ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇတီႈမိူင်း ငရၢႆး ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇယၢမ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် လီ ၵုသူလ်ႇ သင်သေလွင်ႈ ၼၼ် . မိူဝ်ႈပူၼ်ႉဝူတ်ႈတီႈမိူင်းငရၢႆး ယဝ်ႉၸင်ႇလႆႈၵိူတ်ႇ ပဵၼ် သတ်းတရိၵ်ႉသၢၼ်ႇ ယဝ်ႉ။

 

ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်းၵိူတ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇ ။

 

ၵူၼ်းမၢင်ၸိူဝ်းလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ်ႇဝႆႉတၢင်းၼမ်ယူႇသေတႃႉ သမ်ႉလႆႈ ႁဵတ်း ၵၢၼ်ဢၵုသူလ်ႇဝႆႉယူႇၽွင်ႈလႄႈမိူဝ်ႈၸမ် တၢႆၼၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈ မီး သတိ ဢမ်ႇလႆႈဝူၼ်ႉထိုင်ၵၢၼ်တၢင်းလီဢၼ်လႆႈႁဵတ်းဝႆႉၼၼၼ်ႉလႄႈသမ်ႉဝူၼ်

 

 

ထိုင် ၵၢၼ်ဢမ်ႇလီဢၼ်လႆႈႁဵတ်းဝႆႉဢိတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈတူၵ်းၵႃႇတီႈမေႃႈငရၢႆးယူႇယဝ်ႉ ။

 

ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉသင်ဝႃႈပူၼ်ႉဝူတ်ႈတီႈမိူင်းငရၢႆးယဝ်ႉၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈမိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပဵၼ် ၶုၼ်ၽီၶုၼ်  သၢင် တေႇဝတႃႇ ယူႇယဝ်ႉ ။

 

႓. ပိၵ်ႉတႃႇ ။

ပိၵ်ႉတႃႇၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းမီးၸႂ်လေႃးၽ  ဢၼ်ၶႂ်ႈလႆႈၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ ၊ ပႅတ်ႉ လႅၼ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ ၵျေႃးဢဝ် လိင်ႇဢဝ် လၵ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ ၊ ၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႈသေ သိမ်းဢဝ် ၶုတ်ႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ႈပိူၼ်ႈ ၊ မိပ်ႇငႅၼ်း ဢဝ် တဵၵ်းတဵင် ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ  ၊ ႁဵတ်းႁၢႆႉ ယႃႉလူႉ ယႃႉလႅဝ်ၶူဝ်းၶွင် ပိူၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပိူၼ်ႈ သုမ်းၶူဝ်းၶွင်။

 

ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈတူၵ်းၵႂႃႇတီႈမေႃႈငရၢႆး ပေႃးဝႃႈ လႆႈ ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇတီႈမိူင်းငရၢႆးပေႇယဝ်ႉၸင်ႇၶိုၼ်းလႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပိၵ်ႉတႃႇယူႇယဝ်ႉ ။

 

ၵူၼ်းမၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈသင်ဝႃႈတၢႆယဝ်ႉၸင်ႇလႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပိၵ်ႉတႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈယူႇ ယဝ်ႉ ၊ ပိူင်ႁၢင်ႈၽၢင်ပိၵ်ႉတႃႇၼႆႉ ပုမ်တိုင်ႇ ၶေႃးႁီး တႃလိူၵ်ႇ တႃလုၵ်း ႁူးသူပ်း တၢၼ်ႇ ႁူး ၶဵမ် ၽႃႇတိၼ် ၽႃႇမိုဝ်းယႂ်ႇ တူဝ်သုင် ၼႆယဝ်ႉ ။

 

ပိၵ်ႉတႃႇမၢင်ၸိူဝ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉ မိူၼ်ပိင် ဢမ်ႇမီးတိၼ်မိုဝ်း ၵိင်ႈၵႂႃႇ မိူၼ်ၵွၼ်ႁိၼ် ႁႃၸုပ်ႇၵိၼ်ၼမ်ႉတူႇၼမ်ႉၼဝ်ႈ ။

 

႔. ဢသူႇရၵေႇ ။

ဢသူႇရၵေႇၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးၸႂ်မႃႇၼ ဢၼ်တဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ် လူ လၢႆပိူၼ်ႈ ၵူၼ်းဢၼ်မီးၸႂ်မုင်ႈမၼ်ႈ ၶႂ်ႈယၵဝ်းၸိူဝ်ႈသဵင် ယၵဝ်းၶူဝ်း ၶွင် ပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈလႂ်ႈတူၵ်းသုမ်းၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶၢမ်ႇပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ တၢင်းၽိတ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၸၢင်ႈတွပ်ႇထဵင်ႈ ၵူၼ်းၸၢင်ႈသေႉ ၼေးၵူၼ်းဢၼ်    

 

 

ယ ၵဝ်းၸေႇတ ၼႃႇပိူၼ်ႈ ၵူၼ်းသေႃႇသူၼ်း ႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၽိတ်းမေႃးၵၼ် ၊ ၵူၼ်းဢၼ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈ ၶၢမ်ႇ ပိူၼ်ႈ ။

 

ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလူႉတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈတူၵ်းၵႂႃႇတီႈမိူင်း ငရၢႆး ယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈ လႆႈၶၢမ်ႈဝူတ်ႈၵၢမ်ႇတီႈမိူင်းငရၢႆးယဝ်ႉၸင်ႇလႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ၽီ တုပ်း ၽီတၢပ်ႇ

 

ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈဢသူႇရၵေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉၵူၼ်းမၢင်းၸိူဝ်းၵေႃႈပေႃးဝႃႈသဵင်ႈၸႂ်တၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉၸင်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်သတ်းဢသူႇရၵေႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ ယူႇယဝ်ႉ ။

 

ဢသူႇရၵေႇၼႆႉပဵၼ်ၽီမဵဝ်းၼိုင်ႈ ၊ ပဵၼ်ၽီတုပ်းၽီတၢပ်း ၊ ၽီဢၼ် လေႇ ႁႃ ၶဝ်ႈၵူၼ်း  ၽီဢၼ်လေႇႁႃယွၼ်းၵိၼ်ၵူၼ်း ၊ ၽီဢၼ် လေႇ ႁႃၶဝ်ႈၵူၼ်း သေ လၢတ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၽီလီ ၽီမျႅတ်ႈ ၊ ဢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ် ၽီၸဝ်ႈႁူၺ်ႈ ၸဝ်ႈလွႆ ၽီၸဝ်ႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၼွင် ၽီလုၼ် ပူၵ်ႇၽီတူၼ်ႈမႆႉ ပဵၼ် ၽီၸဝ်ႈ တီႈၸႃႉၵႂႃႇ ၊ ပဵၼ်ၽီပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ ပဵၼ်ၽီႁႆႈၽီၼႃး ၽီၽိူၼ်ၽီၶူး  ၽီသြႃႇသမ်းမႃး ဢၼ်မေႃၽီၶဝ်ၸႂ်ႉယူႇ ၊ ၽီဢၼ်ၸွႆႈႁေႉၽေး ၊ ၽီဢၼ်  ၸွႆႈႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇ မီး မၢၼ်  ၊ ၽီဢၼ်ၸွႆႈႁႂ်ႈၵႃႉဢွင်ႇၶၢႆမၢၼ် ၊ ၽီဢၸုၼ်း ၊ ၽီဢတၢတ်ႈဢမွင်း ၽီဢၼ်ၸွႆႈတေႃႇၽၢႆႉတေႃႇတႅဝ်ႇ ၊ ၽီပေႇတၢင်ႇၵႃႇလႃး ၽီတႆႈတဵၼ်းတႆႈဢၢင်း ၊ ၽီၽိူဝ်ႉ ၽီႁူဝ်ပုတ်းႁၢင်ၶၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ။

 

ၽီလီၽီငၢမ်းၶဝ်ဢမ်ႇယူႇၸွမ်းၵူၼ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၶီႈၶႃႈၵူၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸႂ်ႉၵိၼ်။